آیین «سینما به روایتِ قلم» فرصتی بود برای قدردانی از چند نسل از نویسندگان و منتقدانِ سینمای ایران؛ مراسمی که با همکاری سازمان سینمایی و انجمنِ منتقدان و نویسندگانِ آثار سینمایی ایران برگزار شد و در آن از پرویز جاهد، عزیزالله حاجیمشهدی، تهماسب صلحجو، کامران ملکی و عباس یاری تقدیر شد. در کنارِ این تجلیلها، یاد و نامِ زندهیاد مسعود مهرابی نیز با برگزاریِ آیینِ نکوداشتش، گرامی داشته شد. در بخش نکوداشتِ مسعود مهرابی، پس از پخشِ کلیپی از زندگی و آثار او، نیما حسنینسب(از منتقدان و نویسندگانِ سابقِ مجله فیلم)، از نقشِ تعیینکنندهی مهرابی در شکلگیری و تداومِ «مجله فیلم» گفت و تأکید کرد: «درگذشتِ مسعود مهرابی، پایان رسمی یک حقیقت بود.» او مهرابی را یکی از ستونهای اصلی این مجله دانست؛ کسی که زندگیاش را صرف حفظ اعتبار آن کرد. حسنینسب همچنین از کتاب «تاریخ سینمای ایران» و دیگر آثار پژوهشی مهرابی یاد کرد و با روایت خاطرهای از عیادت او در روزهای بیماریاش، از منش مهربان و بیادعای این منتقد و پژوهشگر گفت. در پایان این بخش، با حضور رائد فریدزاده، نیما حسنینسب، سیفالله صمدیان و عباس یاری، لوح یادبود زندهیاد مهرابی به سارا مهرابی(دختر آن مرحوم) اهدا شد.
در ادامه، سخنرانان هر یک از جایگاهِ نقد و نوشتن درباره سینما گفتند. جعفر گودرزی نقد را «گفتوگوی صادقانهی انسان با هنر» و «دستگاهِ تنفسِ سینما» توصیف کرد. «پرویز جاهد» که بخاطر بیماری، در خارج از کشور بستری بود، در پیامی تصویری بر مسئولیتِ اخلاقیِ قلم در دفاع از حقیقت و عدالت تأکید کرد. «عزیزالله حاجیمشهدی» از کمتوجهی به حوزه پژوهش و نشر کتابهای سینمایی گلایه کرد و گفت: «سینما با فیلم زنده میماند اما با نقد، اندیشه و کتاب ماندگار میشود.» تهماسب صلحجو نیز با یادآوری عشقِ دورانِ کودکیاش به سینما، از تلاشهای خستگیناپذیر مسعود مهرابی برای انتشار «مجله فیلم» حتی در روزهای بیماری یاد کرد. در این مراسم همچنین از خدمات فرهنگ و نقشِ تاثیرگذارِ «کامران ملکی» در حوزه رسانه، نوشتار و فعالیتهای صنفی سینما تقدیر شد.
یکی از صمیمانهترین بخشهای مراسم، تجلیل از «عباس یاری» بود. سیفالله صمدیان در سخنانی که با خاطره و شوخطبعی همراه بود، یاری را به لیونل مسی تشبیه کرد و گفت همانطور که نمیتوان از مسی حرف زد و آرژانتین و مارادونا را به یاد نیاورد، نامِ عباس یاری هم از «مجله فیلم و فیلم امروز» جداشدنی نیست. او از روحیهی شاد، صمیمی و آرامشبخشِ یاری گفت؛ کسی که به گفته صمدیان، حتی عبوسترین جمعها را به لبخند وا میدارد و حضورش حس امنیت و صمیمیت را به اطرافیان منتقل میکند؛ ویژگیای که به باور او امروز بیش از هر زمانِ دیگری به آن نیاز داریم بنابراین بیمناسبت نیست اگر او را لیونل مسیِ نشریاتِ سینمایی ایران ندانیم.
«عباس یاری» نیز صحبتهایش را با یاد مسعود مهرابی آغاز کرد و گفت وقتی از او برای حضور در این مراسم دعوت شد و شنید قرار است نکوداشتی برای زندهیاد مهرابی برگزار شود، بیدرنگ پذیرفت، چرا که مهرابی را انسانی بزرگ، شریف، مستقل و به دور از هرگونه وابستگی میدانست. او با اشاره به سالهای فعالیتش در مطبوعات گفت از دوران دانشآموزی وارد این حرفه شده و همواره تلاش کرده در جامعهای که معمولا با فعالیتهای گروهی بیگانه است و عنصرِ «منم» در آن حرفِ اصلی را میزند، سهم خود را با همهی مشکلاتی که تحمل کرده، در کار گروهی ایفا کند، نه اینکه خود را بر دیگران مقدم بداند. یاری با اشاره به حضور افتخاریاش در شورای طرح و برنامه موزه سینما و برپایی انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی، تأکید کرد در تمام ۳۸ سال انتشار «مجله فیلم» و بعد از آن فیلم امروز، دل و ذهنش جایی جز این مجلهها نبوده و اگر کسی خلاف این را ثابت کند، «کفش او را واکس میزنم».
به گفته یاری، رازِ دوام ۳۸ سالهی «مجله فیلم» این بود که بنیانگذارانِ آن با وجود تفاوت دیدگاهها، یاد گرفته بودند به جای «من»، از «ما» سخن بگویند و با یکدیگر تعامل کنند. یاری همچنین گفت از کودکی کار کرده، روزنامه فروخته، خبرنگاری کرده و زندگیاش با مطبوعات گره خورده است و به باور او، این رسانه است که ابتدا یک جریان را شکل میدهد و سپس سینما به سراغ آن میرود. او همچنین تأکید کرد در تمام این سالها و زمانِ اکرانِ فیلمها، حتی یک فیلم را بدون خرید بلیت در سینما ندیده است. یاری در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به ترک مکانی که ۴۳ سال در آن حضور داشت، گفت گاهی انسان احساس میکند مسیر دارد به سمتی میرود که دیگر جای درستی نیست و باید آن مکان را ترک کند. او در پایان بار دیگر از مسعود مهرابی یاد کرد و با بغض گفت یکی از تلخترین غمهای زندگیاش، شنیدن خبر درگذشت او بوده و همواره افسوس میخورد که این چهره تأثیرگذار در زمان حیاتش و بعداز آن، آنگونه که شایسته بوده مورد تجلیل قرار نگرفته است.
در پایانِ مراسم، «رائد فریدزاده»، رئیس سازمانِ سینمایی، با تأکید بر اینکه نقد، بخشی جداییناپذیر از حیاتِ یک اثر هنری است، گفت: «نقد علاوه بر کمک به فهمِ مخاطب، حافظهی سینما را برای نسلهای آینده نیز حفظ میکند.» در پایان این مراسم، از پرویز جاهد، عزیزالله حاجیمشهدی، تهماسب صلحجو، کامران ملکی و عباس یاری تجلیل شد و مراسم با اجرای قطعه «ای ایران» توسط مجید عبدالهی (از شاگردانِ زندهیاد محمد نوری) و ثبتِ عکس یادگاری حاضران به پایان رسید.
