Skip to main content

به بهانه انتشارِ رسمیِ نسخهٔ ویدیوییِ فیلم قمارباز در شبکه نمایش خانگی

فیلم سینمایی «قمار باز» ساختهٔ محسن بهاری و «نیم شب» ساختهٔ محمدحسین مهدویان، نخستین فیلم‌های سینمایی با موضوع دو جنگ ۱۲ و۴۰ روزه هستند هر قدر فیلم «نیم‌ شب» وامدارِ حوادثِ بیرونی و درامِ حادثه‌ای است، «قمار باز» در نقطهٔ مقابل، بر ماجرایی پیچیده و در نهان مانده استوار است.

در قمارباز ریتم و کشش فیلم مرهون دیالوگ‌های ردوبدل شده و بازی شخصیت‌هاست، کاراکترهایی که آگاهانه نهان‌روش هستند و براحتی گزک دست طرف مقابل و حتی تماشاگر نمی‌دهند. در قمارباز بخش زیادی از وجوه شخصیت‌های اصلی نه در دیالوگ، که باید در سکوت و احساسات متناقضی در چهرهٔ آنها بروز پیدا کن و آشکار شود. کوروش تهامی در نقش فرید را شاید پیش از این در نقش‌های مشابهی دیده باشیم اما پارتنر مقابل او آرمین رحیمیان که نقش نیروی امنیتی و پیمان را ایفا می‌کند، پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی ظاهر می‌شود و همین بر عمق اثر می‌افزاید.

قمار باز قواعد ژانرِ معمایی٫جاسوسی را از یاد نمی‌برد. تماشاگر به ندرت سرنخ‌هایی در دست دارد که حدس بزند جاسوس کیست و نیروی امنیتی، قلابِ خود را بر گردن چه کسی خواهد انداخت. در ابهام باقی ماندن هویتِ جاسوس، کوشش هنرمندانهٔ تهامی برای حفظ اعتماد به نفس و قافیه را نباختن، منبع تزریق سوسپانس به داستان است. کارگردان برای وفاداری به قاعدهٔ ژانر از تعقیب و گریز و صحنهٔ اکشن نیز غافل نیست. فرید در صحنه‌ای با مضروب کردنِ پیمان، آپارتمان را بسرعت ترک کرده و در پارکینگ سوار خودرو شده و تختِ گاز می‌راند. نیروهای مسلح امنیتی در ورودی پارکینگ او را متوقف می‌کنند. این سکانس مهیج در اصل فلش فوروارد و حاصل ذهنیت فرید است اما برای لحظاتی فیلم و تماشاچی را از فضای بسته و تو در توی آپارتمان رهایی می‌بخشد.

قمارباز فیلمِ بروزی است نه فقط به این دلیل که به موضوع دو جنگ اخیرِ تحمیل شده به ایران می‌پردازد، بلکه سازنده توجه خود را معطوف وجه دیگری از جنگ یعنی نبرد سایبرنتیک کرده است. فیلم به چگونگی و کیفیت اختلالِ سایبریِ ایجاد شده و هک کردنِ سیستم بانکی وارد نمی‌شود و اگر به پیچیدگیِ نفوذ به شبکه بانکی می‌پرداخت، قطعا جذابیت دوچندانی پیدا می‌کرد. زیرا در فیلم‌های جاسوسیِ یک دههٔ اخیر، به جز تاکید بر بزرگ‌نمایی، توانایی شخصیتِ جاسوس و ضدجاسوس، فنون و شیوه جاسوسی و تجهیزات مدرن را هم به خدمت درام درمی‌‌آورند.

در «قمارباز» هدفِ نیروی امنیتی فقط شناسایی و کشف متهم نیست، بلکه او قصد دارد عاملِ همکاری با دشمنِ سایبری را این بار در خدمتِ خنثی کردنِ نقشه‌های پیش‌بینی شده درآورد.
نیروی امنیتی به صراحت می‌گوید که هدفِ دشمن به‌ جز اخلال در سیستم‌های رایانه‌ایِ بانک‌ها، حذف نیروهای متخصص از انفورماتیک کشور است. به همین خاطر به متهم اطمینان داده می‌شود که شتابی برای ارسال پرونده او پیش قاضی وجود ندارد مشروط بر آنکه همکاری کند. قمار باز اگر دیدنی از آب درآمده است، توجه به جزییات در صحنه، تصویربرداری، صدا، تدوین و موسیقی یعنی عوامل تأثیرگذاری است که هماهنگ در خدمتِ ایجادِ اتمسفر در فیلم هستند. بهاری در فیلم اولش این تجربه را از سال‌ها همکاری با کارگردانان بزرگ و پروژه‌های کوچک و بزرگ سینمایی بدست آورده است.