تا یک دهه پیش فیلمهایی که در دوره اکران به فروش میلیاردی میرسیدند، در خبرها برجسته میشدند و در زمره پرفروشهای سال و ورود به باشگاه میلیاردیها قرار میگرفتند. این روند تا پایان سال ۹۸ که کرونا بطور کامل فراگیر نشده بود، ادامه داشت. به عنوان مثال فیلمهای «نهنگ عنبر ۲» (سامان مقدم) و «لاتاری» ( محمدحسین مهدویان)به ترتیب با ۲۱ و ۱۵ میلیارد تومان در سال ۹۷ و فیلمهای «مطرب» ( مصطفی کیایی) و «متری شش و نیم» (سعید روستایی ) با ۳۸ و ۲۸ میلیارد تومان در صدر جدول فروش قرار داشتند.
پس از فروکش کردن کرونا در اکران سال ۱۴۰۲ با همراهی و مساعدتِ دولت، فیلمِ سینماییِ « فسیل » ساختهی کریم امینی توانست، در مدت زمان طولانیِ اکران خود، نه تنها به فروش بالای ۳۰۰ میلیارد تومان برسد، بلکه در فهرست رکورددار مدت زمان اکران و پرفروشترینهای سینمای ایران قرار بگیرد.
همانطور که گفته شد، در دهه گذشته پُرفروشترین فیلمها به بهای بلیت در آن سالها و ارزشِ پول ملی، به رقم ۵۰ میلیارد تومان نرسیده بودند؛ اما این نکته بدان معنا نیست که تماشاگرِ کمی داشتهاند، زیرا بهای بلیت در آن دهه به اندازهی سالهای اخیر نبوده است. پس در تحلیلِ نهایی، باید تعداد بلیتهای فروخته شده و تماشاگران را در کنارِ میزان فروش درنظر گرفت. در چهار ماههی نخستِ سال جاری، بهرقمِ افزایشِ مجددِ بهایِ بلیت، به نسبتِ دو سال قبل، تماشاگرانِ اندکی از فیلمهای روی پرده استقبال کردهاند. از بین ۱۳ فیلمی که تاکنون اکران شده و نمایش تعدادی از آنها ادامه دارد، هیچ فیلمی به قول خبرنگاران سینمایی نتوانسته به باشگاهِ ۱۰۰ میلیارد تومانی نزدیک شود. این در حالیست که در اکران سال گذشته به رغم وقوع دو جنگ تحمیلی و کمتر بودنِ بهایِ بلیت نسبت به سالجاری، ۸ فیلم موفق به ورود به باشگاه صدمیلیاردیها شدند که آخرین آن فیلم «ماجراجویی در جزیره جیمز باند» ساختهی بهمن گودرزی بود که بدون احتساب تعطیلیِ چند هفتهایِ سینماها در جنگ ۴۰ روزه، حدود شش ماه یعنی تا اواخر تیرماهِ جاری اکران آن ادامه یافت.
پرواضح است که در دوران جنگ و وضعیت معلقِ نه جنگ نه صلح، و تکانههای سیاسیِ نظیر آن، بیشترین آسیب متوجه حوزههایی از فرهنگ و هنر میشود که وابستگی تام به زیرساختِ فیزیکی و کالبدی دارند. به عنوان مثال سینماهای کشور در جریانِ دو جنگِ اخیر، با رکودِ سنگین روبرو شدند و با ادامهی آتشافروزی آمریکا در هفتههای اخیر، بیم آن میرود که مردم با درک احساس ناامنی در بیرون از خانه، سینمارفتن را از عادتهای مصرفی خود حذف کنند. به این خاطر، با. دیگر رکود بر سینماها حاکم شده و آسیبپذیریِ بیشتری متوجه آنها خواهد شد.
کمترین عارضهی اقتصادی، تداومِ این وضعیتِ بیثبات است که صاحبانِ سینماها دولت را برای تغییر کاربریِ سالنهایشان تحت فشار قرار دهند و اندک اندک به سراغِ کار و پیشه دیگری بروند. شاهدِ مثالِ بیانگیزگیِ مالک یا مالکین جدید سینما قدس در میدانِ ولیعصر تهران است که ظاهراً برنامه و تصمیمی برای بازگشاییِ این سینما با ظرفیت حدود ۶۰۰ صندلی ندارند. هیجانزده شدن یک خبرنگار از ۱۰۰ میلیاردی شدن فیلم «ماجراجویی در جزیره جیمز باند»، به همین نکته برمیگردد که چندین ماه است فیلمها فروش بالا را تجربه نکردهاند و اکثر فیلمهای اکران ۴۰۵ با شکست در گیشه روبرو بودهاند.
آیا در سالِ جدید، باشگاهِ صدمیلیاردیها عضوِ جدیدی را به خود خواهد دید؟
