اینها فقط چند جمله از میان نزدیک به یک ساعت گفتوگوست؛ چند جمله که هنوز تاثیرِ این بدهبستانِ کلامی در ذهن من ادامه دارد. اگر این چند خط، برای لحظهای شما را به مکث وادار کرد، ادامهی مسیر را در گفتوگوی کامل دنبال کنید…
گاهی آنچه بیش از همه میماند، جملهای نیست که شنیدهایم؛ فکری است که دیگر رهایمان نمیکند…
واقعیت این است که امروز تعدادِ فیلمهایی که “تولید” میشوند بیشتر از فیلمهایی است که واقعاً “متولد” میشوند. «سینما فقط دوربین و سرمایه نیست؛ شهامتِ گفتنِ حقیقت است.»
منتقدِ خوب، حتی اگر اشتباه کند، باز هم دارد فکر تولید میکند، اما فیلم ضعیف «فقط مصرف»، تولید میکند. متاسفانه بخش زیادی از سینمای امروز، پروژهی بقاست.
خیلیها دیگر فیلم نمیسازند که جهان را تکان دهند؛ فیلم میسازند که قسطشان عقب نیفتد، گروهِ تولیدشان بیکار نشود، یا از چرخه حذف نشوند. «سینما زمانی هنر است که خطر کند. وقتی فقط زندهماندن مهم شود، هنر آرامآرام تبدیل میشود به تنفس مصنوعی.»
خطرناکترین آدم برای سینمای ایران، فیلمسازِ ترسو و محافظهکار است. مدیرِ ضعیف عوض میشود. اما فیلمسازِ محافظهکار، ترس را تبدیل به فرهنگ میکند.
«فروش همیشه مترادف با کیفیت نیست. فستفود همیشه بیشتر از غذای اصیل مشتری دارد. بعضی فیلمها مصرف میشوند، بعضی فیلمها زندگی میشوند.»
یکبار بازیگری بعد از نگرفتنِ جایزه در جشنِ منتقدانِ سینمایی، پشت صحنه با لبخند به من گفت: «حق با شما بود… ولی کاش امشب حق با من بود.» همانجا فهمیدم سینما بیشتر از آنکه صنعتِ غرور باشد، صنعتِ زخمهای پنهان است.
«نقد اگر فقط تخریب باشد، شبیه پتک است. اما اگر راهِ نجات نشان بدهد، تبدیل میشود به جراحی. من نقدِ دارای افق را بیشتر دوست دارم.»
سینمای ما از فقر ژانر رنج می برد، اما ژانری که در ایران مرده، سینمای علمیتخیلی است. چون تخیل در فضایِ مضطرب، اولین قربانی است. جشن منتقدان، برای سینماگران مهمتر از بعضی جشنوارههاست؛ چون اینجا هنوز چیزی به اسمِ حافظهی سینما نفس میکشد. بعضی جشنوارهها شبیه ویتریناند؛ پرنور، پر فلش، پر از لبخندهای اتوکشیده…اما جشن منتقدان بیشتر شبیه اتاق بازجوییِ وجدانِ سینماست.
«سینما وقتی سالم میشود که پشتپردهاش تاریک نباشد. ابهام، قاتلِ اعتماد است. و سینمای بیاعتماد، آرامآرام تبدیل میشود به بازارِ شایعه.»
سینما اگر فقط سرگرم کند، تبدیل میشود به مُسکن. اگر فقط روشنفکری کند، تبدیل میشود به اتاق انتظارِ خالی.
قدرت نقد کم نشده؛
قدرتِ فکرکردن کم شده.
منتقد امروز باید با ارتشِ هیجان، الگوریتم و تبلیغات بجنگد.
و….
