مستند ریفناشتال Riefenstahl (۲۰۲۴) به کارگردانی آندرس وایل (Andres Veiel) زندگی لنی ریفناشتال را با نگاهی انتقادی بررسی میکند.
او فیلمسازی است که نامش همواره میان تحسینِ هنری و محکومیتِ اخلاقی، در تاریخ سینما باقی مانده است.
پیروزی اراده
این فیلم مسیر حرفهای او را از آثار تحسینشدهای چون «پیروزی اراده» Triumph of the Willو «المپیاد» Olympia تا سالهای پایانی زندگیاش دنبال میکند و برای نخستینبار از آرشیو شخصی او ـ شامل فیلمهای خانگی، نامهها، یادداشتها و مکالمات خصوصی ـ استفاده میکند. پرسشی را که سازنده این مستند مطرح میکند این است که آیا ریفناشتال تنها یک هنرمندِ بیطرف بوده یا آگاهانه در خدمت ایدئولوژی فاشیستی قرار گرفته است؟ حتی ادعا میشود که ممکن است او شاهد کشتار یهودیان در لهستان بوده باشد.
فیلم تلاش میکند تصویری را که این سینماگر، پس از جنگ از خودش ساخته بود، یعنی: «من فقط یک هنرمند بودم»، را به چالش بکشد و نشان دهد که زیباییشناسی آثارش تا چه اندازه با آرمانهای نازیها پیوند خورده است. این مستند یادآوری میکند که تصویر، قدرت و زیبایی، میتواند هم الهامبخش باشد و هم ابزار فریب و سلطه.
در نهایت پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا سینما فقط هنر است یا میتواند در خدمت قدرت و سیاست قرار گیرد ؟
