گاهی نمایش‌هایی در روی صحنه می‌آیند که ما را به یادِ فیلم‌هایی خاطره‌انگیز در تاریخِ سینما می‌اندازند. این نمایش‌ها با نوع صحنه‌آرایی، اجرا، دکور و یا نام‌شان یادآورِ آثار ماندگارِ نویسنده‌های بزرگ می‌شوند مثل نمایشِ «آرزوهای کوچک» که پائیز امسال در تالار وحدت، عاشقانِ تاتر را به این تالار کشانده است، آرزوهای کوچکی که در دلِ قصه‌اش به یاد «آرزوهای بزرگ» چارلز دیکنز می‌افتیم که به نوعی زندگی‌نامهٔ خودِ دیکنز است که مثلِ آثار دیگرش سرشار از لحظه‌های تلخ و شیرین از زندگی مردم انگلستان در سال‌های ۱۸۱۲ است. نمایشنامه نویسی که حداقل بیست اثرِ او در سینما اقتباس شده است.
گاهی این نمایش، فراتر از روایتِ داستانی که روی صحنه می‌بینیم، ما را به جهانی می‌برد که در آن زیباییِ هنر با عمیق‌ترین احساساتِ انسانی پیوند می‌خورد. البته نمایشِ موزیکالِ «آرزوهای کوچک» نوشتهْ محمدرضا کوهستانی و کارگردانیِ حسین پارسایی، از همین دست آثار است. این نمایش الهام گرفته از اثر دیکنز نیست و تلخی آن فضا را ندارد اما نمایشی است دربارهٔ کودکانِ بی‌خانمان که به جای تکیهٔ صِرف بر تلخیِ زندگیِ گروهی از بچه‌ها، از امید، محبت و رؤیاهای کوچکشان سخن می‌گوید. آنچه «آرزوهای کوچک» را بسیار ارزشمند می‌کند، نگاه انسانی آن به کودکانی است که از ابتدایی‌ترین حقوقِ خود محروم مانده‌اند. نمایش به جای برانگیختنِ ترحمی گذرا، تماشاگر را به همدلی و توجه به مسئولیت اجتماعی دعوت می‌کند.
ویژگی دیگرِ این نمایش، هماهنگیِ هوشمندانهٔ عناصرِ بصری با روایت داستان است. دکورِ صحنه از سازه‌هایی نمادین و شبیه به لوگو تشکیل شده که با انعطافی تحسین‌برانگیز، متناسب با موقعیت‌های مختلف داستان تغییر شکل می‌دهند و فضاهای تازه‌ای می‌آفرینند. نورپردازیِ فوق‌العاده نمایش نیز کاملاً در خدمت قصه‌گویی است و با تغییر رنگ، شدت و زاویه نور، به شکل‌گیریِ فضای عاطفیِ هر صحنه کمک می‌کند. طراحی لباسِ شخصیت‌ها از دیگر نقاطِ برجستهٔ این اجرای هنرمندانه ست. رنگ‌آمیزی‌های زیبا و هارمونی چشمگیر رنگ‌ها، در کنار طراحی صحنه و نورپردازی، جهانی خیال‌انگیز و سرشار از زندگی می‌سازد؛ جهانی که با وجود موضوعِ تلخ نمایش، از لطافت و شادابی تهی نمی‌شود.
در میان بازیگران، غزل شاکری حضوری درخشان و فراموش‌نشدنی دارد. بازی نرم، لطیف و سرشار از احساسِ او در لحظاتی تماشاگر را به یادِ فیلم‌های موزیکالِ ماندگاری چون «آوای موسیقی» و «مری پاپینز» می‌انداخت. در حرکات، نگاه و شیوه بیان او نوعی لطافت شاعرانه جاری است که با صدای آسمانی و بی‌نظیرش به اوج می‌رسد. صدایی که نه‌تنها گوش‌نواز است، بلکه با احساساتِ شخصیت و فضای داستان پیوندی عمیق برقرار می‌کند.
سیامک صفری نیز با بازیِ تأثیرگذارش، مرا به جهانِ داستان‌های چارلز دیکنز و به‌ویژه «الیور تویست» می‌برد. شخصیت او از جهاتی یادآور فاگین است، اما با تفاوتی اساسی و دوست‌داشتنی؛ اینجا با شخصیتی منفی روبه‌رو نیستیم، بلکه با مردی مهربان و حمایتگر مواجهیم که کودکان او را «بابا» صدا می‌زنند.
بابا پناهگاهِ عاطفیِ بچه‌ها و یکی از مؤثرترین شخصیت‌های داستان است. صفری با مهارت، به این نقش گرما و انسانیتی می‌بخشد که حضورش را باورپذیر و دلنشین می‌کند. موسیقی و طراحیِ حرکت نیز در کنارِ بازی‌ها و جلوه‌های بصری، به روایت جان می‌بخشند و کمک می‌کنند تا موضوعی اجتماعی و دردناک، بدون آنکه اهمیت انسانی خود را از دست بدهد، در قالب نمایشی پرتحرک و تماشایی عرضه شود. نکتهْ تحسین‌برانگیز دیگر جدا از آنچه در روی صحنه شاهدیم، اختصاصِ درآمدِ اجرا به امور خیریه مرتبط با کودکانِ بی‌سرپرست است که ارزشِ این تلاش هنری را مضاعف کرده است.
«آرزوهای کوچک» با مجموعه‌ای از بازی‌های دلنشین، طراحیِ بصریِ خلاقانه، نورپردازیِ کم‌نظیر، لباس‌های چشم‌نواز و موسیقی تأثیرگذار، تجربه‌ای زیبا و انسانی می‌آفریند. نمایش یادآوری می‌کند که کودکان، حتی در دشوارترین شرایط زندگی، حق دارند رؤیا ببینند، بخندند و به آینده امیدوار باشند. شاید مهم‌ترین پیام آن همین باشد که هیچ آرزوی کودکی آن‌قدر کوچک نیست که شایسته توجه و مهربانی ما نباشد. توجه به کرامت کودک از نکته‌های ارزشمندِ نمایش است، نمایش صرفاً بر محرومیتِ کودکان انگشت نمی‌گذارد، چون تلاش می‌کند آن‌ها را از جایگاهِ ترحم به جایگاه انسان‌هایی با حقوق پایمال‌شده منتقل کند. این تفاوت در «آرزوهای کوچک» بسیار تحسین‌برانگیز است.
معتقدم بن‌مایهٔ نمایش، عبور از ترحم به همدلی است و زیباترین تاثیرِ آن همین تقابل است. ترحم معمولاً احساسی زودگذر و از موضع بالا به پایین است؛ اما همدلی ما را به درک موقعیتِ دیگری و پذیرفتنِ مسئولیت نزدیک می‌کند. نمایش روی تأثیرگذاری بر مسئولیت اجتماعی تاکید بسیار دارد درنتیجه اثری احساسی یا سرگرم‌کننده نیست، بلکه کارکردی آگاهی‌بخشی و همدلیِ اجتماعی آن از غنای بسیاری برخوردار است…
